Sabahları yüzünüz ve elleriniz şişiyorsa nedeni bu olabilir! Uzman uyardı – Sağlık Haberleri
Tuz, vücudun sinir iletimi, kas kasılması ve sıvı dengesini korumasında önemli rol oynayan sodyum içerir. Ancak beslenme ve diyet uzmanı Sena Nur Doğan, “tuzun varlığı değil, miktarı”nın sağlık üzerinde belirleyici olduğunu vurgulamıştır. Dünya Sağlık Örgütü, yetişkinlerin günlük tuz tüketimini 5 gramın altında tutmasını öneriyor; bu miktar, yaklaşık bir silme çay kaşığına eşdeğer olup, gün içinde tüketilen tüm besinlerden alınan toplam tuzu kapsar. Türkiye’de ortalama tuz tüketiminin bu seviyenin üzerinde olduğunu belirten Doğan, ekmek, peynir, zeytin, şarküteri ürünleri, hazır çorbalar, konserveler, turşular, hazır soslar, cips, kraker ve fast food gibi işlenmiş gıdalardan büyük oranda tuz alındığını ifade etti.
Yüksek sodyum alımı, kalp‑damar ve böbrek sağlığına zarar verirken, uzun süreli tüketim idrarla kalsiyum atılımını artırarak kemik sağlığını da etkileyebilir. Özellikle kalsiyum alımı yetersiz, D vitamini eksikliği bulunan veya menopoz sonrası bireylerde bu durum osteoporoz riskini yükseltir. Doğan, “tansiyonunuz normal olsa bile uzun yıllar yüksek miktarda tuz tüketmek kalp‑damar sistemi açısından göz ardı edilmemesi gereken bir risk oluşturabilir” dedi. Ayrıca sabah saatlerinde ellerde, yüzde veya ayaklarda görülen şişliklerin her zaman fazla su tüketimine bağlı olmadığını, yüksek sodyum alımının dokularda su tutulmasına yol açabileceğini belirtti. Tekrarlayan ödem şikâyeti olan kişilerin, bu durumu yalnızca tuza bağlamaması ve altta yatan neden için doktora başvurması gerektiğini hatırlatıyor.
Tuz tüketimini azaltmanın en etkili yolu, işlenmiş ve paketli gıdaları sınırlamak, ürün etiketlerini okumak ve taze, doğal besinleri tercih etmektir. Doğan, tuz yerine kekik, biberiye, fesleğen, kimyon, sumak, sarımsak, limon suyu ve sirke gibi doğal aromaları kullanmanın lezzet katacağını söyledi. Başlangıçta yemekler daha tatsız gelebilir, ancak damak tadı zamanla düşük tuz düzeyine uyum sağlar. Bu nedenle tuz miktarını kademeli olarak azaltmak ve baharatlarla desteklemek sürdürülebilir bir yöntemdir. Sağlıklı beslenme, kalori hesabından öteye giderek sodyum alımını doğru yönetmeyi gerektirir; bu küçük tercihler, uzun vadeli sağlık üzerinde büyük fark yaratır.
