ANKA Ekonomi Koordinatörü Erdal Sağlam’ın kaleminden Haftalık Ekonomi Analizi: Sanayi darboğazda, Merkez faizleri indiremiyor
Sanayiciler, enflasyonla mücadele programının sanayiyi durma noktasına getirdiğini belirterek, kurların hızlanması ve ucuz finansmanın sağlanmasını talep ediyor. İstanbul Sanayi Odası Başkanı Erdal Bahçıvan, Eylül başında açıklanacak orta vadeli programda somut adımlar görmek istediklerini sözlerine ekleyerek “bıçak kemiğe dayandı” uyarısı yaptı. Son aylık veri, sanayi kapasite kullanım oranını %73,50 olarak gösteriyor; bu oran, 2020 pandemi döneminde %60’a düşen en düşük seviyeyi geride bırakıyor. Pandemi dönemi hariç en düşük oran, Rahip Brunson krizi sırasında %73,70 olarak ölçülmüş, İran savaşı sonrası Nisan’da ise %74,10 seviyesine gerilemişti.
Toplam büyümede de sıkıntı yaşanıyor. Mevsimsel etkilerden arındırıldığında ilk iki çeyrekte çok küçük bir büyüme gözlenirken, üçüncü çeyrekte büyümenin canlanmadığı görülüyor. Turizmin bu yıl kötü gitmesi, hizmet sektöründen gelen büyüme katkısını azaltmış. 2026 büyüme tahminleri %2,5’e doğru gerilemiş durumda; bu seyrin son çeyrekte de devam etmesi halinde büyümenin %2’ye düşebileceği konuşuluyor. Aynı zamanda, İran savaşı ve petrol fiyatlarının 90 $’ın üzerinde seyretmesi, bütçe dengesini bozarak 500 milyar TL’lik gelir kaybına yol açıyor.
Merkez Bankası, enflasyonu düşürmek için politika faizini 40 %’lik fonlama faizinden 37 %’ye indirmeye başladığını açıkladı; ancak geçen iki haftada bu hareketin başlamadığı görülüyor. 10 Eylül’deki faiz toplantısında karar alınabileceği tahmin ediliyor ve Ekim’de küçük indirimlerin başlatılabileceği konuşuluyor. Yabancı banka raporlarında, Ekim ve Aralık’taki 1’er puanlık indirimlerle politika faizinin yıl sonunda %35’e inebileceği öngörülüyor. Bunun için aylık enflasyonun %2 civarında gerilemesi gerekiyor; Ağustos ayı verileri bu seviyeyi sinyal veriyor. Ancak, mevsimsel etkilerden arındırılmış enflasyonun %2,4 civarında tespit edilmesi, yıl sonunda enflasyonun %30’un altına düşmesinin zorlaştığını gösteriyor. 2027 enflasyon hedefinin şu an %15 olarak gözüken rakamının %20’nin altında belirlenmesi, piyasa beklentilerine gerçekçi gelmeyecek; piyasalar, OVP’de ne açıklanırsa açıklansın, 2027’de en düşük %25 civarında bir rakamın oluşmasını bekliyor. Programın dört yılın üstüne uzaması, yoksullaşmayı artırdığı ve sanayiyi durma noktasına getirdiği iddiaları gündeme getiriyor.
